Örgüye başlarken önce ipi, sonra şişi seçmek doğru sıradır. Şişin numarasını ipin kalınlığı belirler; türünü öreceğiniz ürün, malzemesini ise el alışkanlığınız. Bu rehberde üçünü de tablolarla anlatıyoruz.
1. Şiş numarası: ipin etiketine bakın
Türkiye'de şiş numarası şişin çapını milimetre olarak gösterir: 4 numara şiş = 4 mm. Doğru numarayı bulmanın en kolay yolu ipin etiketidir; etikette "şiş no: 4–5" gibi bir aralık ya da numaralı bir şiş çifti resmi bulunur. Etiketiniz yoksa aşağıdaki tablo genel bir yol gösterir:
| İp kalınlığı (etiketteki no) | Önerilen şiş | Örnek ip |
|---|---|---|
| 1 – Süper İnce | 2,25–3,25 mm | Alize Angora Gold (100 g / 550 m) |
| 2 – Çok İnce | 3,25–3,75 mm | Nako Bebe (100 g / 360 m) |
| 3 – İnce | 3,75–4,5 mm | Alize Baby Best (100 g / 240 m) |
| 4 – Orta | 4,5–5,5 mm | Alize Lanagold (100 g / 240 m) |
| 5 – Kalın | 5,5–8 mm | Alize Softy Plus (100 g / 120 m) |
| 6 – Çok Kalın | 8–12 mm | Alize Softy Mega (100 g / 70 m) |
| 7 – Süper Kalın | 12 mm ve üzeri | Jumbo ipler; Alize Puffy şiş gerektirmez |
Kalınlık numaralarının ayrıntısı için Örgü İpi Kalınlık Numaraları rehberimize bakabilirsiniz.
Sıkı mı örüyorsunuz, gevşek mi? Etiketteki numara ortalama el sıkılığı içindir. Sıkı örenler bir yarım numara büyük, gevşek örenler bir yarım numara küçük şiş seçebilir. Emin değilseniz 10×10 cm bir deneme parçası örün ve modeldeki ölçüyle karşılaştırın.
2. Şiş türü: ne öreceksiniz?
| Şiş türü | Nasıl bir şiş? | Ne için? |
|---|---|---|
| Düz şiş | Bir çift; bir ucu sivri, diğer ucu tıpalı. Genellikle 25–40 cm boyunda. | Atkı, şal, yelek ve parça parça örülüp dikilen giysiler |
| Misinalı (yuvarlak) şiş | İki kısa şiş arasında esnek misina ya da tel. Yaygın boylar 40, 60, 80, 100 ve 120 cm. | Bere, yakasız kazak, battaniye ve çok ilmekli işler; örgünün ağırlığı kucağa biner, bilek yorulmaz |
| Çorap şişi (çift uçlu) | Her iki ucu sivri kısa şişler; genelde 5'li set. | Çorap, eldiven, bere tepesi gibi küçük yuvarlak işler |
Misina boyu nasıl seçilir? Misina, örülen işin çevresinden biraz kısa olmalıdır: bere için 40 cm, yetişkin kazak gövdesi için 60–80 cm, battaniye ve şal için 100–120 cm uygundur. Düz örgü yapan biri de misinalı şişi ileri geri örerek kullanabilir; geniş battaniyelerde bu yöntem çok daha rahattır.
3. Şiş malzemesi: elinize hangisi uygun?
| Malzeme | Özellik | Kime uygun? |
|---|---|---|
| Bambu / ahşap | İp az kayar, ilmekler şişten kolay düşmez; hafif ve sıcak tutuşlu. | Yeni başlayanlar, kaygan ipler (ipek, bambu, simli ipler) |
| Metal (alüminyum, nikel) | Çok kaygan; ilmekler hızlı akar, iş hızlı ilerler. Örerken hafif bir tıkırtı sesi çıkar. | Deneyimli örücüler, yünlü ve tutucu ipler |
| Plastik | Hafif, esnek ve uygun fiyatlı; kalın numaralar genellikle plastiktir. | Başlangıç için ekonomik seçim, kalın ve iri işler |
Yeni başlıyorsanız: 4–5 mm bambu düz şiş ve orta kalınlıkta açık renkli bir iple başlayın. Açık renkte ilmekler daha kolay görünür, bambu şişte de ilmekler kaçmaz.
Şiş alırken kontrol listesi
- İpin etiketindeki şiş numarasını not edin.
- Öreceğiniz işe göre türü seçin: düz, misinalı ya da çorap şişi.
- Misinalı şişte, işin çevresine göre misina boyunu belirleyin.
- İpe ve el alışkanlığınıza göre malzemeyi seçin.
- Sık ördüğünüz numaraları yarım numara büyük ve küçükleriyle birlikte bulundurun.
Düz, misinalı ve çorap şişlerini Örgü Şişleri ve Tığları ve Örgü Şişi kategorilerinde numara ve boy seçenekleriyle bulabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Örgü şişi numarası neyi gösterir?
Türkiye'de şiş numarası şişin çapını milimetre olarak gösterir; 4 numara şiş 4 mm çapındadır. Doğru numara ipin etiketinde yazar.
Hangi ipe kaç numara şiş kullanılır?
İnce bebek iplerinde 3–4 mm, orta kalınlıktaki iplerde 4,5–5,5 mm, kalın iplerde 5,5–8 mm, çok kalın iplerde 8–12 mm şiş kullanılır. En doğru bilgi ipin etiketindeki şiş aralığıdır.
Yeni başlayanlar için hangi şiş uygundur?
4–5 mm bambu düz şiş. Bambu şişte ip az kaydığı için ilmekler kolay düşmez; orta kalınlıkta açık renkli bir iple birlikte kullanmak işi kolaylaştırır.
Misinalı şiş ne işe yarar?
Bere, yakasız kazak gibi yuvarlak örülen işlerde ve battaniye gibi çok ilmekli geniş işlerde kullanılır. Örgünün ağırlığı misinaya ve kucağa bindiği için bilek yorulmaz; ileri geri örülerek düz örgü için de kullanılabilir.
Misinalı şişin boyu nasıl seçilir?
Misina, örülen işin çevresinden biraz kısa olmalıdır: bere için 40 cm, kazak gövdesi için 60–80 cm, battaniye ve şal için 100–120 cm uygundur.
Metal şiş mi bambu şiş mi daha iyi?
Kişisel tercihe bağlıdır. Metal şiş kaygandır ve hızlı örmeyi sağlar, deneyimli örücüler tercih eder. Bambu şişte ip daha az kayar; yeni başlayanlar ve kaygan ipler için daha uygundur.
Bu rehber, 1986'dan beri İstanbul Küçükköy'de örgü ipi ve tuhafiye satan Hobitu (Ertunç Tekstil) tarafından hazırlanmıştır. Ürün bilgileri ip etiketlerinden ve üretici açıklamalarından alınmıştır; renk ve parti (lot) seçiminde yardım için 0533 199 0 998 numaralı hattan bize ulaşabilirsiniz.
Hangi Örgü İçin Kaç Top İp Gider? Marka Marka Hesap Tablosu
Alize Cotton Gold Rehberi: Kaç Numara Şiş, Neler Örülür, Kaç Yumak Gerekir?
Kış İçin En Sıcak Tutan Örgü İpi Hangisi? Yünlü İp Seçim Rehberi
Alize mi Nako mu? Seri Seri Örgü İpi Karşılaştırması
Örgü Çanta Yapımı İçin Gerekli Malzemeler: İp, Tığ, Sap ve Aksesuar Rehberi
